آخرت با آن مىآزمايد ؟ حضرت فرمود : سرائر شما ، همان اعمال شما همچون نماز و روزه و زكات و وضو و غسل جنابت و هر واجبى است ؛ زيرا همهء اعمال در حقيقت باطن پنهان است ، اگر انسان بخواهد مىگويد : نماز خوانده‌ام ، در حالى كه نخوانده است ، يا مىگويد وضو گرفتم در حالى كه وضو نگرفته است ، اين تفسير كلام خداوند است ؛ روزى كه حقيقت نهان‌ها آشكار مىشود . » « 1 » در آن روز كه يوم البروز و يوم الظهور است اسرار درون نمايان مىشود كه عبارتند از ايمان و كفر و نفاق و نيت خير و شر ، ريا ، اخلاص و . . . اين ظهور و بروز براى مؤمنان مايهء افتخار و مزيد بر نعمت است . و براى مجرمان مايهء سرافكندگى و خوارى و خفّت و افزونى غضب الهى است . بنابراين مردم از نظر خير و شر درونى چهار دسته‌اند : الف - عدّه‌اى ظاهر و باطنشان بر خير و نيكى است . اين وضعيّت انبيا و اصحاب آنان و مؤمنان و اولياى الهى است كه در قرآن و روايات اهل بيت عليهم السلام برگزيده بودن آنان از ميان نيكان خلق اشاره شده است . ب - عدّه‌اى ظاهر و باطنشان بر شر و پليدى است مانند : گروهى از اهل كتاب كه خداوند كتاب آسمانى بر آنان نازل مىفرمود ، يا وعدهء پيروزى پيامبران را به آنان مىداد ، آنان انكار مىكردند و حق را نمىپذيرفتند . پس خداوند كافران را لعنت نموده است . ج - عدّه‌اى ظاهرى شرور دارند ولى در باطن قلبى سليم ولى پيچيده به خير دارند . آنان كسانىاند كه اهليّت بازگشت به دايرهء حق و حقيقت را دارا هستند . و پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله دربارهء آنان فرمود :

--> ( 1 ) - مجمع البيان فى تفسير القرآن : 10 / 323 ، ذيل آيهء 9 سورهء طارق .